Δωρέαν JavaScript βιβλία

Η JavaScript είναι εδώ και πολύ καιρό η επίσημη γλώσσα του web. Είναι η γλώσσα που χρησιμοποιείται πίσω από όλες τις HTML5 εφαρμογές που μας εντυπωσιάζουν (με άλλα λόγια είναι η γλώσσα που χρησιμοποιούν όλα τα HTML5 APIs, και όχι μόνο). Το κακό με την Javascript είναι πως έχει αρκετές παραξενιές, οι οποίες κάνουν την εκμάθηση της αρκετά δύσκολη, ακόμα και σε έμπειρους προγραμματιστές. Αν θέλετε να ξεκινήσετε σωστά, το δωρεάν βιβλίο του Cody Lindley ¨Javascript Enlignment¨ είναι μια πολυ καλη αρχή. Επίσης οι πιο μυημένοι μπορούν να ρίξουν μια ματιά και στο επίσης δωρεάν βιβλίο του Addy Osmani ¨Essential JavaScript and jQuery designs patterns¨.

Καθόλου άσχημες τιμές 😉

Front-end development: Libraries, frameworks και άλλα εργαλεία

H εποχή που με έναν απλό και ταπεινό text editor ξεκινάγαμε να γράφουμε από την αρχή τα πάντα έχει τελειώσει εδώ και πολύ καιρό. Πλέον για την δημιουργία ακόμα και του πιο απλού HTML template είναι σχεδόν υποχρεωτικό να χρησιμοποιήσουμε τουλάχιστον ένα CSS-reset καθώς και αρκετά javascript files, έτσι ώστε να προσθέσουμε συμβατότητα σε παλιότερους browsers, να ελέγξουμε τι υποστηρίζει ο κάθε browser κτλ κτλ. Παρακάτω περιγράφω τι διαδικασία, και φυσικά τα εργαλεία, libraries, scripts και snippets που χρησιμοποιώ σχεδόν σε κάθε νέο project, από το πιο μικρό μέχρι το πιο μεγάλο…

Markup

Ίσως το πιο εύκολο κομμάτι του puzzle. Μέχρι και πέρσι, συνήθως χρησιμοποιούσα ένα δικό μου template (βασισμένο σε Strict XHTML), ωστόσο μιας και προσπαθώ να το γυρίσω σε HTML5, πιάνω τον εαυτό μου να χρησιμοποιεί όλο και πιο συχνά το HTML5 boilerplate του Paul Irish. Το μόνο κακό που του βρίσκω είναι πως δεν μου φαίνεται και τόσο “boilerplate”, και συνήθως μου παίρνει αρκετή ώρα στο να διαγράφω αρχεία και κώδικα έτσι ώστε να το φέρω στα μέτρα μου. Σιγά-σιγά θέλω να φτιάξω και την δική μου λύση, ωστόσο μέχρι τότε το HTML5 boilerplate κάνει μια χαρά την δουλειά του.

CSS

Το πρώτο πράγμα που χρειάζομαι είναι ένα καλό CSS-reset. Αν η markup μου είναι HTML5, χρησιμοποιώ το HTML5 reset του HTML5 Doctor, αν όχι χρησιμοποιώ το παλιό καλό HTML reset του Eric Meyer . Πολλές φορές αν το project “βιάζεται”, χρησιμοποιώ και σαν βάση την τυπογραφία κάποιου έτοιμου CSS framework, συνήθως του Blueprint ή του HTML5 boilerplate. Τέλος, αν το project βιάζεται απελπιστικά ή θέλω κάποιο γρήγορο prototype εδώ και τώρα, χρησιμοποιώ και το grid system του Blueprint (είναι και το μόνο που έχω μάθει!). Τέλος, συνήθως περνάω και τα media queries του Andy Clarke αλλά και ένα print-only style που περιέχει όλη την βασική τυπογραφία για εκτύπωση, για να υπάρχουν (αργά ή γρήγορα θα χρειαστούν)…

Javascript

Και εφόσον κλείσαμε από markup και CSS το μόνο που μας μένει είναι η Javascript μας. Εάν το project έχει HTML5 markup, το html5shiv είναι το πρώτο “must” script που πρέπει να φορτώσουμε. Από εκεί και πέρα συνήθως περνάω το modernizr και το jQuery γιατί όλο και κάπου θα χρειαστούν. Τώρα τελευταία μου αρέσει πολύ σαν ιδέα και το selectivizr μιας και σε βοηθάει πολύ στο να κρατάς την markup σου ακόμα πιο καθαρή, ωστόσο μπορώ να ζήσω και χωρίς αυτό. Τέλος, υπάρχει πιθανότητα (πάντα ανάλογα το project και εάν ο πελάτης είναι περίεργος/φανατικός χρήστης IE) να χρησιμοποιήσω και το Respond.js, έτσι ώστε τα media queries να παίζουν και σε IE 6-7-8…

Αυτά τα λίγα σχετικά με το front-end κομμάτι των site. Όπως καταλαβαίνεται, ακόμα και μικρά projects μπορεί να θέλουν όλα τα παραπάνω και ακόμα περισσότερα για να στηθούν και να λειτουργήσουν όπως πρέπει. Τέλος αν κάποιος χρησιμοποιεί φανατικά κάποιο εργαλείο/library που δεν αναφέρω παραπάνω, ας αφήσει ένα σχόλιο έτσι ώστε το τεστάρουμε και εμείς…

Mobile app vs native app

Ο τίτλος θα μπορούσε να είναι και “θέλω να φτιάξω ένα site που να παίζει σε όλους τους browsers, κινητά και tablets που υπάρχουν στην αγορά”. Δυστυχώς όμως μερικά πράγματα δεν γίνονται όσο μαγικά θέλουμε… Αλλά καλύτερα ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το mobile web έχει μπει για τα καλά στην ζωή μας, μιας και μπορούμε πολύ εύκολα είτε με ένα smartphone είτε με ένα tablet να κάνουμε σχεδόν τα πάντα και μάλιστα ενώ είμαστε μακριά από το γραφείο μας. Η πλειοψηφία των παραπάνω συσκευών λειτουργεί με μόλις 2 λειτουργικά, το iOS της Apple που είναι ενσωματωμένο σε όλες τις συσκευές της (iPhone, iPad, κτλ.) και το Androind OS το οποίο είναι η πρώτη σοβαρή και open source επιλογή για τους υπόλοιπους κατασκευαστές.

Το πρόβλημα συνήθως ξεκινάει με το πως θα φαίνεται το site μας σε μια τέτοια συσκευή. Για κάποιο περίεργο λόγο, οι περισσότεροι χρήστες/πελάτες είναι αρκετά μπερδεμένοι, μιας και δεν ξέρουν τι λύσεις υπάρχουν (και υπάρχουν λύσεις για όλα τα budgets), ποια είναι τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τους, και γενικότερα επικρατεί μια σύγχυση για το θέμα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα και παρεξηγήσεις. Ελπίζω το παρακάτω άρθρο να ξεδιαλύνει κάπως το τοπίο έτσι ώστε να επωφεληθούμε όλοι. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να τονίσω πως δεν είμαι κανένας φοβερός mobile guru/expert, και ίσως κάπου κάνω λάθος, γι’ αυτόν τον λόγο όποιος έχει να συμπληρώσει/προσθέσει κάτι, απλά ας μου αφήσει ένα σχόλιο. Έχουμε και λέμε λοιπόν, το site μας μπορεί να εμφανιστεί στο smartphone/tablet μας με δύο τρόπους.

Web app

Επιλέγοντας αυτήν την λύση, εννοούμε πως θα χρησιμοποιούμε τον browser της συσκευής μας (smartphone/tablet) για να δούμε το site μας. Μια αρκετά απλή λύση μπορεί να είναι η χρήση κάποιων CSS queries (Responsive Web Design) έτσι ώστε το site μας να φαίνεται λίγο πιο μαζεμένο και optimised στις συσκευές (οθόνες) που έχουμε αποφασίσει να υποστηρίξουμε. Αυτό δεν σημαίνει πως μπορούμε να φτάσουμε μέχρι εκεί. Ανάλογα με τις ανάγκες του project, και φυσικά το budget του, το mobile site μπορεί να γίνει όσο πολύπλοκο θέλουμε, χρησιμοποιώντας όσο καλύτερα γίνεται τις δυνατότητες της συσκευής και του browser που μας παρέχει. Για παράδειγμα η Google (λόγω και του Android), αποφεύγει τις native εφαρμογές, προσφέρει όμως σχεδόν σε όλες της τις υπηρεσίες ειδικά διαμορφωμένες web εφαρμογές για κινητά και tablets (μπείτε στο Gmail από τον browser του κινητού σας και θα καταλάβετε τι εννοώ).

Τα πλεονεκτήματα μιας web app είναι αρκετά. Το πρώτο και σημαντικότερο είναι πως δεν χρειάζεστε κάποιο συγκεκριμένο SDK (όπως πχ. το iOS SDK) για να δημιουργήσετε την web εφαρμογή σας. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε web τεχνολογίες όπως HTML (HTML5 καλύτερα), CSS και Javascript! Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειώσω πως οι browsers των κινητών/tablet (των σοβαρών κατασκευαστών τουλάχιστον) είναι φοβερά εξελιγμένοι και με πολλά χαρακτηριστικά, πράγμα που σημαίνει πως ήδη υποστηρίζουν πολλά HTML5 και CSS3 καλούδια. Το δεύτερο πλεονέκτημα μιας web app είναι πως, αν είναι καλοσχεδιασμένη φυσικά (βλέπε Progressive enhancement, Responsive Web Design, κτλ. κτλ.), μπορεί να καλύψει την πλειοψηφία των συσκευών και των browser που υπάρχουν! Αυτό σημαίνει πως με μόλις μία εφαρμογή μπορεί να καλυφθούν όλα τα κινητά και tablets ανεξαρτήτου κατασκευαστή και λειτουργικού συστήματος. Τέλος ακόμα ένα πλεονέκτημα μπορεί να θεωρηθεί και η ανεξάρτητη διανομή, μιας και στην ουσία η εφαρμογή ζει στο web και όχι σε κάποιο store (o χρήστης απλά συνδέεται με την εφαρμογή χρησιμοποιώντας τον browser του). Χαρακτηριστικό παράδειγμα φοβερής web εφαρμογής που ήθελε να παρακάμψει το γνωστό για την εκκεντρικότητα του Apple App Store, είναι η εφαρμογή της Financial Times. Ρίξτε οπωσδήποτε μια ματιά από το κινητό σας και δείτε τι φανταστική δουλειά έχουν κάνει…

Τα μειονεκτήματα τώρα (ναι υπάρχουν και αυτά) έχουν να κάνουν κυρίως στο ότι δεν είναι εγγενής (native) εφαρμογή (τι έγραψα τώρα!). Οι web εφαρμογές λοιπόν, είναι συνήθως λίγο πιο αργές σε ανταπόκριση, μιας και στέλνουν σε έναν server κάποιο request και περιμένουμε απάντηση, ενώ συνήθως δεν έχουν και την “γυαλάδα” του native user interface. Επίσης οι web εφαρμογές μπορούν να κάνουν μόνο ότι μπορεί να καταλάβει ο browser της εκάστοτε συσκευής, δεν έχουν με άλλα λόγια πρόσβαση σε πιο advanced χαρακτηριστικά της συσκευής (όπως πχ. camera, GPS, πυξίδα, γυροσκόπιο, κτλ.).

Native app

Εγγενείς (native) εφαρμογές ονομάζουμε αυτές που τις κατεβάζουμε και της εγκαθιστούμε στην συσκευή μας από κάποιο store (πχ. App Store), είτε δωρεάν, είτε πληρώνοντας κάποιο χρηματικό ποσό. Η κάθε εφαρμογή έχει φτιαχτεί ειδικά για την συγκεκριμένη συσκευή, πράγμα που σημαίνει πως εκμεταλλεύεται πολύ καλά τα χαρακτηριστικά της εκάστοτε συσκευής, αλλά όπως καταλαβαίνεται πρέπει να γράψετε τουλάχιστον 2 διαφορετικές εφαρμογές (και να δουλέψετε με 2 διαφορετικά SDK) έτσι ώστε να δημιουργήσετε εφαρμογές για τα 2 βασικά λειτουργικά των κινητών/tablet (iOS και Android).

Τα πλεονεκτήματα και εδώ είναι αρκετά, με πρώτο και σημαντικότερο πως δεν χρειάζεται να είσαι συνδεδεμένος στο internet για να χρησιμοποιήσεις την εφαρμογή (εκτός φυσικά και αν αυτό είναι requirement της ίδιας της εφαρμογής). Το user interface και η απόκρισή είναι πολύ πιο γρήγορα και συνήθως πιο εντυπωσιακά από τα αντίστοιχα μιας web εφαρμογής, ενώ μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και όλα τα advanced χαρακτηριστικά της εκάστοτε συσκευής όπως camera, GPS, πυξίδα, γυροσκόπιο, κτλ. (εδώ την έχει πατήσει λίγο το Android μιας και οι κατασκευαστές εκτός από ότι είναι πολλοί, προσφέρουν και διαφορετικά χαρακτηριστικά στις συσκευές τους, πράγμα που δημιουργεί αρκετά προβλήματα στους developers).

Το βασικότερο μειονέκτημα τώρα, το ανέφερα και πιο πάνω, δεν είναι άλλο από το γεγονός πως η εφαρμογή είναι platform-dependent, που σημαίνει πως πρέπει να γράψετε την ίδια εφαρμογή για πολλές πλατφόρμες (τουλάχιστον 2), χωρίς να κάνω λόγο για τις υποπεριπτώσεις τους (όπως πχ. τις αλλαγές που μπορεί να υπάρχουν σε hardware χαρακτηριστικά πχ. retina display, ή εντελώς διαφορετικά hardware setup σε android συσκευές). Τέλος ένα μικρό μειονέκτημα μπορεί να θεωρηθεί και το γεγονός πως για να γίνει update η εφαρμογή, πρέπει να ξανά-ανέβει στο εκάστοτε store (αφού εγκριθεί κτλ .κτλ.), να την ξανά-κατεβάσει και να την ξανά-κάνει install ο εκάστοτε χρήστης (στην περίπτωση της web app το update είναι πολύ πιο άμεσο).

Αυτά τα λίγα περί web και native εφαρμογών για κινητά και tablets. Ελπίζω να ξεκαθάρισα λιγάκι το τοπίο, μιας και για κάποιο ανεξήγητο λόγο τα πράγματα είναι αρκετά μπερδεμένα! Αν κάποιος θέλει να συμπληρώσει κάτι, ας αφήσει απλά ένα σχόλιο…

HTML5 σκέψεις

Αυτό το καλοκαίρι το έριξα – όπως και πολλοί άλλοι φαντάζομαι – στην HTML5 η οποία έχει ήδη αρχίσει να κάνει δειλά-δειλά την εμφάνιση σε αρκετά sites, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Τα βιβλία που διάβασα ήταν το “HTML5 for web designers” του Jeremy Keith και το “Introducing HTML5” των Bruce Lawson και Remy Sharp. Καταρχάς όποιος σκέφτεται να αγοράσει κάποιο βιβλίο αυτήν την στιγμή, του προτείνω το δεύτερο (Introducing HTML5), μιας και το πρώτο με απογοήτευσε αρκετά για “A book apart” βιβλίο. Γενικότερα δεν θα το περιέγραφα καν ως βιβλίο, αλλά σαν μια γενική, θεωρητική εισαγωγή για το τι είναι η HTML5. Αντίθετα, το Introducing HTML5 με ξάφνιασε ευχάριστα τόσο με τα πολλά θέματα που καλύπτει όσο και με τον τρόπο που τα καλύπτει, μιας και δεν μένει μόνο στην θεωρία, αλλά προχωράει και στην πράξη (ρίξτε οπωσδήποτε και μια ματιά στα παραδείγματα του βιβλίου).

Μετά από αυτήν την μικρή εισαγωγή λοιπόν, και με την ελάχιστη εμπειρία που έχω στο θέμα, θέλω να καταγράψω κάποιες σκέψεις, προβληματισμούς, και γενικότερα να ξεκινήσω μια συζήτηση με τα πιο ανήσυχα μυαλά… Θα προσπαθήσω να είμαι σαφής και γρήγορος, έτσι ώστε να μην μπερδέψω  και να μην κουράσω. Επίσης σε αυτό το post γράφοντας HTML5 εννοώ και τα APIs ή τις τεχνολογίες οι οποίες δεν είναι μέρος του επίσημου HTML5 specification (είναι από μόνα τους ξεχωριστά specifications), ωστόσο θα χρησιμοποιηθούν κυρίως με αυτήν την markup και την ίδια περίοδο. Ας δούμε λοιπόν τι μας επιφυλάσσει το μέλλον, ε, το παρόν ήθελα να πω!

Markup

Ας ξεκινήσουμε με το πιο απλό μέρος της HTML5 – θεωρητικά πάντα – την markup και τα semantics. Τα semantics λοιπόν έχουν αλλάξει αρκετά και πλέον γίνεται ακόμα πιο δύσκολο το να γράψεις σημασιολογική markup. Παρακάτω περιγράφω αυτά που μου φάνηκαν πιο περίεργα, σημαντικά ή παράξενα!

  • Το outline – το οποίο δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα από κανέναν browser (!!!) – αλλάζει τελείως τον νόημα των headings (h1-h6). Πλέον ένα h3 heading μπορεί να είναι πιο σημαντικό από ένα h1 heading! Στην ουσία στην HTML5 θα μπορούσαμε να είχαμε ένα και μοναδικό τύπο heading (h για παράδειγμα), ωστόσο υπάρχουν ακόμα έξι (h1-6) για compatibility θέματα. Μένει να δούμε πως θα επηρεάσει και το SEO αυτό το θέμα.
  • Τα sections και τα articles είναι αρκετά δύσκολα στην κατανόηση, μιας και το ένα μπορεί να υπάρχει μέσα στο άλλο αρκετές φορές! Θέλει αρκετή μελέτη έτσι ώστε να τα χρησιμοποιήσει κάποιος σωστά.
  • Τέλος είμαι πραγματικά περίεργος να δω πως θα φτιάξουν τους WYSIWYG web editors (Dreamweaver για παράδειγμα) έτσι ώστε να γράφουν semantic HTML5. Παλιότερα τα πράγματα ήταν πανεύκολα, απλά πετούσαν παντού ένα div και το θέμα τελείωνε, τώρα τι λύση θα βρουν άραγε;

Φόρμες (forms)

Οι φόρμες επιτέλους δεν θα σπάνε τα νεύρα σε αυτούς που τις φτιάχνουν. Μερικά attributes στην markup μας και θα αφήνουμε τον browser να κάνει όλη την “βρόμικη” δουλειά. Οι περισσότεροι browsers υποστηρίζουν λίγα πράγματα προς το παρόν (ο πιο ολοκληρωμένος browser στο θέμα είναι ο Opera) ωστόσο σιγά-σιγά θα τον φτάσουν και οι υπόλοιποι.

  • Πολύ έξυπνο compatibility μιας και όλες οι φόρμες εμφανίζονται σαν απλά text inputs σε παλιότερους browsers που δεν καταλαβαίνουν τα νέα HTML5 attributes.
  • Δυστυχώς θα γράφουμε για πολύ καιρό ακόμα Javascript validation scripts (ιδιαίτερα στην Ελλάδα, με τους αρχαιοελληνικούς browsers που κυκλοφορούν)!
  • Πρέπει οπωσδήποτε να υπάρξει μια επίσημη γραμμή για το πως θα εμφανίζονται/φαίνονται τα διάφορα widgets (πχ. επιλογή ημερομηνίας) και τα λάθη (validation errors), καθώς και για το πως θα διαγράφουμε αυτά τα default browser styles, γιατί προβλέπω να γίνεται χαμός σε αυτό το θέμα.
  • Ακόμα λιγότερη Javascript χάρις τα autofocus, placeholder, autocomplete και required attributes.
  • Το pattern attribute απλά τα σπάει! Ελέγχει κατευθείαν στον browser το regular expression που έχει δηλωθεί στο pattern!

Video και Audio

Εδώ πέρα τα πράγματα ξεκίνησαν καλά και απλά, αλλά μια (τραγική;) παράληψη στο specification έκανε τα εύκολα δύσκολα! Όπως όλοι ξέρουμε ο κάθε κατασκευαστής browser αποφάσισε (ή θα αποφασίσει) να υποστηρίξει τον video codec που τον συμφέρει.

  • Χρησιμοποιώντας πολλαπλά source elements μπορούμε να φορτώσουμε πολλά διαφορετικά φορμάτ. Πολύ χρήσιμο για την κατάσταση που θα επικρατήσει.
  • Χρησιμοποιώντας το video element με codec Ogg Theora (.ogg), H.264 (mp4) και webM (βασισμένο στον VP8 codec της Google), είμαστε καλυμμένοι στους μοντέρνους browsers, ωστόσο 3 διαφορετικές κωδικοποιήσεις είναι πολλές για το ίδιο video.
  • Και μην ξεχνάτε πως πρέπει να το κωδικοποιήσουμε και σε Flash video για να παίζει σε παλιότερους browsers!
  • Στο audio τα πράγματα είναι αρκετά πιο απλά, μιας και με ένα mp3 έχουμε τελειώσει.
  • Στα θετικά είναι πως το API του video και audio tag είναι ακριβώς το ίδιο (αν θυμάμαι καλά το audio element έχει κανα-δυο λιγότερες methods και attributes – όπως πχ. width και height).

Canvas

Με το Canvas API μπορείς να κάνεις πραγματικά τρελά πράγματα, ωστόσο το θέμα accessibility είναι τεράστιο! Στην ουσία ότι “ζωγραφίζεται” πάνω στον καμβά, δεν μπορεί να διαβαστεί από screen readers. Είναι δηλαδή (προς το παρόν) ένα καθαρά οπτικό (visual) element/API, χωρίς μάλιστα να έχει προβλεφθεί κάποια εναλλακτική λύση για την προβολή περιεχομένου (όπως στο video tag για παράδειγμα)!

Client-side Data storage

Και εδώ δεν γνώριζα αρκετά πράγματα. Οι 2 σοβαρές τεχνολογίες ονομάζονται Web Storage και Web SQL Database (υπάρχει και μια τρίτη από την Mozilla η οποία μάλλον θα σβήσει – δεν θυμάμαι καν το όνομα της), με αρκετή υποστήριξη από τους browsers.

  • Το Web Storage είναι κάτι σαν cookies on steroids. Επίσης η τεχνολογία υποστηρίζετε από όλους (!!!) τους μοντέρνους browsers.
  • H Web SQL υποστηρίζεται σε Opera, Chrome και Safari ενώ η SQL μηχανή που χρησιμοποιούν είναι η SQLite (δεν γνωρίζω εάν το αναφέρει πουθενά το specification, ωστόσο αυτή την έκδοση SQL έχουν οι παραπάνω browsers).
  • Και πάλι θα συνεχίσουμε να γράφουμε για πολύ καιρό cookies για να υποστηρίξουμε τους παλιότερους browsers (fallback κώδικας).

Offline Application Caching

Μια τεχνολογία που δεν είχα ιδέα πως λειτουργούσε, η οποία αν και εντυπωσιακή για κάποιο λόγο δεν μου αρέσει ο τρόπος λειτουργίας της (ωστόσο θα ενθουσιάσει αυτούς που ασχολούνται με web servers, .htaccess files κτλ.). Πολύ απλά δηλώνουμε σε ένα “μανιφέστο” ποια αρχεία θέλουμε να cachαριστούν (αλήθεια πως θα το μεταφράζατε αυτό;) στον browser, έτσι ώστε το site/web app μας να συνεχίζει να λειτουργεί ακόμα και εάν πάψει να λειτουργεί η σύνδεση μας.

  • Η χρήση είναι σχετικά απλή, απλά δημιουργούμε ένα .manifest αρχείο στο οποίο αναφέρουμε τα αρχεία που θέλουμε να cashaρηστούν, και το δηλώνουμε στην markup μας (<html manifest="demo.manifest">). Για κάποιο λόγο ωστόσο δεν μου αρέσει αυτός ο τρόπος λειτουργίας… Με κάνει να αισθάνομαι κάπως έξω από τα νερά μου, μιας και όπως εξήγησα και πιο πάνω μοιάζει πιο πολύ με την δημιουργία κάποιου .htaccess αρχείου, κάτι που δεν κάνει συχνά κάποιος web designer (ή έστω front-end developer).

Geolocation

Ένα από τα πιο εύκολα και αγαπημένα μου χαρακτηριστικά. Το Geolocation API δεν είναι μέρος της HTML5, ωστόσο το αναφέρω για τους λόγους που εξήγησα στην εισαγωγή. Είναι σχετικά απλό (με 2 methods έχετε καθαρίσει – getCurrentPosition και watchPosition), και πιστεύω πως όλο και περισσότερα sites θα το χρησιμοποιούν για να μας δείχνουν πιο “ντόπια” προϊόντα, διαφημίσεις, νέα, προσφορές, κτλ. κτλ. Με λίγα λόγια, “θα φορεθεί πολύ”…

Web Messaging API, Web Workers API και Web Sockets API

Τα παραπάνω APIs τα αναφέρω και τα 3 μαζί μιας και είναι φτιαγμένα για καθαρά Web εφαρμογές (δεν είναι ούτε και αυτά μέρος της HTML5). Με τα παραπάνω APIs μας δίνονται οι παρακάτω δυνατότητες:

  • Το Web Messanging υποστηρίζεται από πολλούς browsers (και IE) και μας επιτρέπει να κάνουμε διάφορα ωραία, όπως να στέλνουμε μηνύματα σε άλλα domains κτλ. Φανταστείτε το κάτι σαν AJAX on steroids και αυτό.
  • Χρησιμοποιώντας Web Workers μπορούμε να κάνουμε την web εφαρμογή μας να τρέχει την Javascript σε διαφορετικά threads! Από μια γρήγορη ματιά που έριξα, η λογική είναι αρκετά πολύπλοκη και πιστεύω πως αυτήν την στιγμή είναι πολύ κακό για το τίποτα, ωστόσο οφείλω να ομολογήσω πως σε μια πολύπλοκη web εφαρμογή (φανταστείτε κάτι σε Photoshop στο web) μπορεί να κάνει τρελή διαφορά (πχ. να χρησιμοποιεί ένα φίλτρο, και ενώ ο web worker κάνει τους υπολογισμούς του, ο χρήστης να συνεχίζει να χρησιμοποιεί την εφαρμογή, χωρίς αυτή να φαίνεται σαν να έχει κολλήσει).
  • Τα Web Sockets ανοίγουν μια αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ του server και του client χρησιμοποιώντας τον browser σαν “μεσάζοντα”. Αρκετά βολικό και χρήσιμο…
Αυτές είναι οι πρώτες εντυπώσεις/σκέψεις μου για την HTML και όλα τα άλλα ωραία καλούδια που έρχονται μαζί της. Έχετε στο μυαλό σας πως  υπολογίζουν πως η HTML5 θα είναι 100% ολοκληρωμένη (σε browser επίπεδο τουλάχιστον) γύρω στο 2020 (!!!) ωστόσο δεν χάνουμε τίποτα με το να χρησιμοποιούμε και να μαθαίνουμε τα νέα χαρακτηριστικά της. Πολλά από αυτά άλλωστε υποστηρίζονται και από τους σημερινούς μοντέρνους browsers ενώ λογικά με την έλευση του IE9 θα δούμε ακόμα πιο πολλές HTML5-based εφαρμογές. Μην φοβάστε λοιπόν να την χρησιμοποιήσετε εδώ και τώρα, απλή HTML είναι άλλωστε 😉 Τα υπόλοιπα τα λέμε στα σχόλια!

Γράψτε HTML5 χρησιμοποιώντας XHTML…

Πολλοί είναι αυτοί που παραπονιούνται πως ενώ θέλουν να χρησιμοποιήσουν την καινούργια markup (HTML5), και όλα τα ωραία semantics που περιέχει, δυστυχώς είναι ακόμα κάπως νωρίς για μια τέτοια αλλαγή, ιδιαίτερα σε μεγάλα sites. Ευτυχώς για όλους εμάς όμως, κάποιοι άνθρωποι είναι ιδιαίτερα δημιουργικοί και βρήκαν μια πολύ εύκολη και πρακτική λύση. Χρησιμοποιώντας απλά την υπάρχον XHTML μαζί με κάποιες συγκεκριμένες και προκαθορισμένες κλάσεις, μπορούμε να προσφέρουμε τα semantics της HTML5 στην (X)HTML μας. Το μόνο που χρειάζεται να κάνετε, είναι να προσθέσετε στα elements σας κάποιες κλάσεις όπως article, section, header κτλ.

Ακολουθώντας τους παραπάνω κανόνες λοιπόν, αν και συνεχίζουμε να γράφουμε την παλιά, καλή και δοκιμασμένη XHTML, κερδίζουμε δύο πράγματα: Πρώτον μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε και να χρησιμοποιούμε την HTML5, η οποία έχει αρκετές διαφορές και ιδιαιτερότητες από την (X)HTML. Τέλος, το δεύτερο και πιο σημαντικό είναι πως το site μας θα είναι κατά 99% έτοιμο (σε markup επίπεδο τουλάχιστον) όταν αποφασίσουμε να το αναβαθμίσουμε σε πραγματική HTML5. Το μόνο που θα χρειαστεί να κάνουμε, είναι να αντικαταστήσουμε τα παλιομοδίτικα divs με τα καινούργια πιο semantic elements.

Προσωπικά θα προσπαθήσω να εισάγω αυτό τον τρόπο συγγραφής markup σε καινούργια projects, μιας και μόνο κερδισμένος μπορώ να βγω από αυτήν την διαδικασία. Όσοι ενδιαφέρεστε και θέλετε να ξεκινήσετε, ρίξτε μια ματιά στα παραπάνω links τα οποία περιέχουν τις πιο τεχνικές λεπτομέρειες.

Flash: Η αρχή του τέλους…

Το Flash είναι, και μάλιστα με διαφορά, το πιο διάσημο browser plug in που υπάρχει αυτήν την στιγμή. Είναι εγκατεστημένο σχεδόν σε όλους τους browsers και πολλά sites οφείλουν αποκλειστικά και μόνο την λειτουργία τους σε αυτό (Youtube, Vimeo και πολλά άλλα). Το κακό με το Flash είναι αυτό που γράφω και τονίζω στην πρώτη σειρά του post, είναι ένα plug in, μια εμπορική τεχνολογία, και όχι κάποιο ανοιχτό web standard. Είναι μια τεχνολογία της Adobe, που αν και την προσφέρει δωρεάν (όχι το development περιβάλλον του), κανείς δεν μπορεί να κάνει κάτι εάν η Adobe αποφασίσει κάποια στιγμή να το κοστολογήσει, να σταματήσει την υποστήριξη του ή οτιδήποτε παρόμοιο (δεν πρόκειται να κάνει κάτι τέτοιο, ωστόσο ποτέ δεν ξέρεις).

Το Flash ξεκίνησε σαν την καλύτερη λύση για animation στο web, όταν η μόνη εναλλακτική ήταν τα απαίσια gif γραφικά, για να συνεχίσει με τα άνευ λόγου ύπαρξης και σημασίας web intros και animated menus (όπου στην Ελλάδα πουλάνε ακόμα). Τα τελευταία χρόνια στο web, ο μοναδικός λόγος που είχα εγκατεστημένο το Flash plug in στους browsers μου ήταν το Flash video, το οποίο έκανε φανταστική δουλειά σε σχέση με άλλες τεχνολογίες (QuickTime κτλ.). Οι εποχές αλλάζουν όμως, και δυστυχώς το Flash δεν κατάφερε να εξελιχθεί με αυτές. Σίγουρα έκανε αρκετά βήματα σε θέματα όπως accessibility, ωστόσο δεν κατάφερε να δημιουργήσει κάποια άλλη ανάγκη όπως έκανε με το video. Με αυτά και αυτά έχουμε σχεδόν έτοιμη την HTML5 (από προδιαγραφές τουλάχιστον, μένει η υλοποίηση της στους browsers), η οποία προσφέρει εγγενή υποστήριξη video, κάτι που κατά την άποψη μου θα σημάνει και την αρχή του τέλους για το Flash. Σίγουρα αυτή η μάχη δεν θα χαθεί σε μία μέρα, ωστόσο μόλις λυθεί λίγο το θέμα των video codecs στην HTML5 (είναι μια άλλη μεγάλη ιστορία που ίσως αναλύσω σε κάποιο άλλο post), θα είναι απλά θέμα χρόνου. Προσωπικά ήδη βλέπω τα video στο Youtube χρησιμοποιώντας HTML5 (με άλλα λόγια δεν χρειάζομαι τον Flash player!), και όχι δεν παίζω παιχνιδάκια τύπου FarmVille, άρα όσο περνάει ο καιρός τόσο λιγότερο θα χρησιμοποιώ το Flash plug in. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Apple αποφασίζει να διαθέσει τόσο το iPhone/iPod Touch όσο και το επερχόμενο iPad χωρίς τον Flash player, κάτι που κάνει ακόμα πιο δύσκολα τα πράγματα για την Adobe.

Εκεί που θέλω να καταλήξω είναι πως στο web ότι δεν είναι ανοιχτό και παύει να καινοτομεί, αργά ή γρήγορα πεθαίνει… Είναι η φύση του! Είμαι περίεργος να δω τι κινήσεις θα κάνει η Adobe για να σώσει την κατάσταση, ωστόσο εάν δεν ανοίξει την τεχνολογία δεν βλέπω να καταφέρνει και πολλά. Βασικά, και να την ανοίξει πλέον, το βρίσκω πολύ δύσκολο να γυρίσει την κατάσταση, ωστόσο όλο και κάποιος περίεργος hacker μπορεί να κάτσει και να δημιουργήσει μια καινούργια Flash-based ανάγκη (λέμε τώρα)…

Styling HTML5 elements

Όσοι έχετε δοκιμάσει να παίξετε με την HTML5 θα έχετε πέσει σε διάφορες παραξενιές της. Χτες έπεσα σε μία από αυτές που μου έφαγε πολύ χρόνο, ενώ μου προκαλεσε και εντύπωση το γεγονός πως πολλά HTML5 άρθρα και posts δεν αναφέροντε στο συγκεκριμένο πρόβλημα όσο ξεκάθαρα θα έπρεπε (μέχρι και το Google με απογοήτευσε στις αναζητήσεις μου).

Το πρόβλημα που είχα, ήταν πως ενώ η HTML5 markup μου ήταν σωστή (και valid), elements όπως header, section, footer και aside, δεν καταλάβαιναν τους styling κανόνες που τους έβαζα! Οι μοντέρνοι και HTML5-ready browsers έδειχναν να μην κάνουν σωστό rendering τα καινούργια elements (ο Firefox και ο Chrome τουλάχιστον, αν και έχω την αίσθηση πως και οι υπόλοιποι θα έχουν ανάλογα προβλήματα). Η λύση τελικά είναι πανεύκολη, απλά δίνουμε στα καινούργια elements display:block.

header, section, footer, aside, nav, article, figure { display: block; }

Από ότι κατάλαβα για κάποιο περίεργο λόγο, οι browsers κάνουν τα παραπάνω στοιχεία rendering ως inline elements, οπότε με τον παραπάνω απλό κανόνα καθαρίσαμε. Μπορεί έχασα ένα ολόκληρο απόγευμα, ωστόσο πιστεύω πως άξιζε τον χρόνο. Άλωστε μόνο έτσι μαθαίνεις…

Τα καλύτερα links – Νοέμβριος 09

Έμπνευση

  • To 24 ways επέστρεψε, με φανταστικά άρθρα και φέτος!

Web Design

Web Development

Tools

  • Mockingbird : Wire frames on the fly, όπως διαφημίζουν και οι ίδιοι…

Accessibility/Usability

Browsers

Plug-ins

  • jParse : Ένα καταπληκτικό plug in για jQuery, που θα κάνει το XML parsing ακόμα πιο εύκολο!

Δωρεάν/Freebies

  • Hornil StylePix : Ένας νέος και δωρεάν image editor, με πολλές δυνατότητες. Μακάρι να πάει καλά γιατί αρχίζει και με νευριάζει το Photoshop…
  • Σχολίνουξ : Μια πολύ καλή ελληνική προσπάθεια για μία ιδιαίτερη διανομή linux. Το σχολίνουξ περιλαμβάνει όλα τα σχολικά βιβλία γυμνασίου (σε PDF μορφή), πολλές εκπαιδευτικές εφαρμογές από το το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και γενικότερα ότι θα ήθελε ένας έλληνας μαθητής από μια διανομή linux. Μπράβο παιδιά και καλή επιτυχία!

Διάφορα links

  • ΕlfΥourself : Για να νοιώσουμε και εμείς λίγο Χριστούγεννα…

Τα καλύτερα links – Οκτώβριος 09

Web Design

  • Dive into HTML5 : Μια φανταστική πηγή εκμάθησης HTML5.
  • CSS παρουσιάσεις που πρέπει να δείτε : Απλά εξαιρετικές… Και τι δεν θα έδινα για να έβλεπα τις παρουσιάσεις  “Efficient, Maintainable CSS” και “CSS Inheritance“, όταν πρωτο-ξεκίναγα και εγώ (δυστυχώς έπρεπε να τα μάθω με τον δύσκολο τρόπο)…

Web Development

  • Underscore.js : Ακόμα μια ελαφριά utility javascript library.
  • Mu Connect : Μια library αποκλειστικά φτιαγμένη για την εύκολη ενσωμάτωση του Facebook Connect στο site σας.
  • FireQuery : Σε beta ακόμη, αλλά το περιμένω πως και πως…
  • CSScaffold : Ένα πρωτοποριακό CSS framework γραμμένο σε PHP. Μου άρεσε πιο πολύ από αντίστοιχες λύσεις σε περίεργες γλώσσες που παίζουν δύσκολα και παραείναι πολύπλοκα. Το CSScaffold γίνεται install πανεύκολα και μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε αμέσως!

Search Engine Optimization (SEO)

Tools

  • 5 δυνατοί WYSIWYG web editors : Όλο και κάποιος θα σας βολέψει…
  • WMD : Και ακόμα ένας, πολύ πιο ελαφρύς (μόλις μία σειρά κώδικα)!
  • The Printliminator : Ένα bookmarklet που βοηθάει (θεωρητικά) στο να τυπώνεται μόνο τις πληροφορίες  που θέλετε, από σελίδες με πολλές διαφημίσεις και άλλες άσχετες πληροφορίες…
  • Conjoon : Για αυτούς που αναζητούν λίγη οργάνωση…

WordPress

  • Pods CMS : Ένα CMS framework για το WordPress. Αν και είμαι κατά της χρήσης τέτοιων plug in (τα χρησιμοποιώ μόνο σαν έσχατη λύση), οφείλω να ομολογήσω πως το συγκεκριμένο είναι πολύ ενδιαφέρον. Προσωπικά περιμένω το WordPress να αποκτήσει επιτέλους μια δικιά του τέτοια – εγγενής πάντα, όχι μέσω plug in – αρχιτεκτονική.
  • Maintenance Mode : Γιατί τώρα τελευταία δεν κάνουμε άλλη δουλειά…

Δωρεάν/Freebies

  • PicApp : Ανακαλύψτε και χρησιμοποιήστε στο blog σας φωτογραφίες υψηλής ποιότητας. Φοβερό!
  • VirtualBox :  Ένα δωρεάν και open source vistual machine, που υποστηρίζει όλα τα γνωστά λειτουργικά συστήματα.

Διάφορα links

Τα καλύτερα links – Σεπτέμβρης 09

Έμπνευση

  • BestWebFrameworks : Τα γνωστότερα frameworks για PHP, Ruby, JS και CSS, σε ευκολοδιάβαστους πίνακες (με χαρακτηριστικά κτλ.).
  • Μια πολύ καλή εισαγωγή στην HTML5, από τον Brad Neuberg της Google, που σίγουρα αξίζει να την δείτε από το πρώτο μέχρι το τελευταίο λεπτό!

Web Design

Web Development

  • Yahoo! Search BOSS : Φτιάξτε την δικιά σας custom search με την βοήθεια της Yahoo!…
  • IE7-JS : Μια javascript library που αναλαμβάνει να κάνει τις παλιότερες εκδόσεις του Internet Explorer (6 και κάτω) να συμπεριφέρονται όπως ο 7… Μπορεί να το έχω ξανά-παρουσιάσει αλλά δεν πειράζει.

Search Engine Optimization (SEO)

Tools

Τυπογραφία (Typography)

  • My Fontbook : Επιτέλους ένα όμορφος και πρακτικός on-line font viewer.

WordPress

  • Κερδίστε αρκετό χρόνο από τα WordPress style σας χρησιμοποιώντας το default WP CSS style!
  • To Status Updater αναλαμβάνει να σας γλιτώσει από την αγγαρεία του να postaρετε τα καινούργια άρθρα σας στις διάφορες social υπηρεσίες, όπως facebook, twitter, myspace κτλ.

Plug ins

  • jQTouch : Ένα jQuery plugin για mobile web development σε iPhone, Android, Palm Pre, και άλλες touch-based συσκευές.

Δωρεάν/Freebies

  • Screenr : Μια νέα υπηρεσία για εύκολο και δωρεάν screencasting. Το screencast εργαλείο της είναι εντυπωσιακό και δουλεύει κατευθείαν μέσω browser!
  • Piwik : Ένα open source και δωρεάν φυσικά, web analytics software. Για αυτούς που βαρέθηκαν το Mint και το Google Analytics