Το τέλος της ΧHTML2…

H XHTML2 πεθαίνει και επίσημα πλέον, μιας και το W3c group ανακοίνωσε πως μέχρι το τέλος του 2009 θα σταματήσουν όλες οι εργασίες του XHTML2 group. Ανακοίνωσε επίσης πως τα μέλη του XHTML2 working group θα ενισχύσουν την ομάδα της HTML5, οπότε ο νικητής πλέον είναι ξεκάθαρος (αν και αυτό το γνωρίζαμε τουλάχιστον 2 χρόνια νωρίτερα, απλά περιμέναμε και μια πιο επίσημη ανακοίνωση).

Η markup που θα μας απασχολήσει στο μέλλον λοιπόν είναι η HTML5, οπότε αρχίστε να ενημερώνεστε! Ήδη έχουν κυκλοφορήσει κάποιοι τρόποι για να την χρησιμοποιήσετε εδώ και τώρα, μιας και πολλοί καινούργιοι browsers ήδη υποστιρίζουν αρκετά χαρακτηριστικά της, ενώ στους παλιότερους (και στον IE) θα πρέπει να δημιουργήσετε τα HTML5 elements που χρησάζεστε σε Javascript (μια όχι και τόσο καλή ιδέα) για να τους προσθέσετε styles. Προσωπικά απλά ενημερώνομαι και μόλις τα πράγματα υποστιριχθούν όσο πρέπει, θα είμαστε πανέτοιμοι για το μεγάλο switch…

Progressive enhancement : Tsevdos.com sidebar

Το δεύτερο και ίσως αγαπημένο μου feature στο Whitepress theme, είναι η AJAX-powered, αλλά ταυτόχρονα accessible sidebar του! Την τεχνική την δανείστηκα από το blog jQuery for designers και πιο συγκεκριμένα από το post jQuery Tabs, και ο λόγος που την λάτρεψα είναι επειδή χρησιμοποιεί σωστά αυτό που ονομάζουμε progressive enhancement. Progressive enhancement με πολύ απλά λόγια σημαίνει πως ο χρήστης έστω και εάν δεν έχει την javascript ενεργοποιημένη στον browser, η sidebar και ολόκληρο το περιεχόμενο της θα εμφανίζεται κανονικά! Το μόνο που θα χάσει ο χρήστης σε αυτήν την περίπτωση είναι το AJAX-like εφέ που δημιουργεί η Javascript (και πιο συγκεκριμένα το jQuery), ενώ θα βλέπει και όλα τα tabs ανοιχτά, το ένα κάτω από το άλλο. Όπως μπορείτε να παρατηρήσετε και από τις 2 παρακάτω εικόνες, ο χρήστης με ενεργοποιημένη Javascript έχει περισσότερο ελεύθερο χώρο στην sidebar του, και μπορεί να επιλέξει ποιο tab θα είναι ενεργοποιημένο. Αντίθετα κάποιος χρήστης με απενεργοποιημένη Javascript ή screen reader απλά βλέπει κανονικά και στην σειρά όλο το περιεχόμενο της sidebar με την σειρά που εμφανίζεται στην markup!

Tsevdos.com with Javascript on
Η sidebar όπως εμφανίζεται σε browser που έχει ενεργοποιημένη την Javascript.
Tsevdos.com with Javascript off
Η sidebar όπως εμφανίζεται σε browser που δεν έχει ενεργοποιημένη την Javascript.

Η markup (XHTML)

Ας δούμε όμως πως μπορούμε να φτιάξουμε το συγκεκριμένο εφέ εύκολα και γρήγορα. Εν αρχή λοιπόν (όπως πάντα) η markup μας.


Όπως βλέπεται ένα div με το id sidebar, περιέχει μια unordered list (ul), με τρία list items (li), τα οποία στην ουσία λειτουργούν ως navigation list για τα τρία divs που ακολουθούν και θα περιέχουν το περιεχόμενο μας. Φυσικά η navigation list μπορεί να έχει περισσότερα links, αρκεί να υπάρχουν και τα ανάλογα divs περιεχομένου από κάτω. Αυτό ήταν, η markup είναι έτοιμη! Το μόνο που θα πρέπει να προσέξει κάποιος (θα εξηγήσω παρακάτω το γιατί), είναι πως σε περίπτωση που θέλει να προσθέσει επιπλέον ζευγάρια links και divs (για να έχει επιπλέον tabs και περιεχόμενο δηλαδή), θα πρέπει το link μέσα στο list item, να έχει για href attribute ακριβώς το ίδιο string με το id του div που θα προσθέσει. Όπως ήδη μπορείτε να δείτε, όλα τα links έχουν για href attribute τα id των div που θα εμφανίζουν.

H CSS

To styling (CSS) της συγκεκριμένης markup δεν παίζει κανέναν απολύτως ρόλο στον κώδικα μας (όλη η δουλειά γίνεται μέσω Javascript/jQuery), ωστόσο γι αυτούς που θέλουν να δημιουργήσουν κάτι στα γρήγορα, ας αντιγράψουν τον παρακάτω κώδικα, τον οποίο χρησιμοποιώ και στο παράδειγμα που μπορείτε να δείτε και φυσικά να κατεβάσετε!

* {
margin: 0;
padding: 0;
}

#sidebar {
width: 500px;
margin: 20px;
margin-bottom: 15px;
border-left: 1px solid #999;
}

#navigation {
list-style-type: none;
}

a:link, a:visited {
color: #fff;
background: #ccc;
padding: 1px 5px 0;
text-decoration: none;
font-weight: bold;
}

a:hover, a:active, a.selected {
color: #fff;
background: #999;
}

#navigation li {
list-style-type: none;
float: left;
border: 1px solid #999;
border-width: 1px 1px 0 0;
}

#sidebar div {
clear: left;
padding: 10px;
border: 1px solid #999;
border-width: 1px 1px 1px 0;
}

Και τέλος η Javascript (jQuery)

Και επιτέλους περνάμε στην καρδιά αυτού του tutorial, δηλαδή στην Javascript και το jQuery πιο συγκεκριμένα! Για τους ανυπόμονους, ο κώδικας είναι ο παρακάτω, ωστόσο καλό θα είναι να τον εξηγήσουμε και λίγο, γιατί πολλά πράγματα γίνονται, μέσα σε πολύ λίγες γραμμές κώδικα…



Στην πρώτη γραμμή λοιπόν, δηλώνουμε στην markup πως θα κάνουμε χρήση της jQuery library. Η συγκεκριμένη library (όπως και οι περισσότερες άλλωστε) λειτουργεί όταν το DOM (Document Object Model) είναι έτοιμο. Αυτό ακριβώς κάνει ο παρακάτω κώδικας. Μέσα του θα προσθέσουμε όλον το Javascript κώδικα ο οποίος με την βοήθεια και της βιβλιοθήκης θα δημιουργήσει το εφέ μας.

$(document).ready(function(){
...
});

Επιλέγουμε λοιπόν τα links (anchor elements) που βρίσκονται μέσα στην unordered list με id navigation, και τους προσθέτουμε ένα απλό click event. Με άλλα όταν γίνει click σε κάποιο link της λίστας, τότε ο κώδικας που βρίσκεται ανάμεσα στις αγκύλες ενεργοποιήται.

$('#sidebar #navigation li a').click(function() {
...
});

Και πάμε πλέον στο τι γίνεται όταν πατηθεί κάποιο από τα παραπάνω links. Αρχικά επιλέγουμε όλα τα divs της sidebar (#sidebar > div) και τα κρύβουμε (hide()). Ταυτόχρονα εμφανίζουμε το div (με ένα απλό fadeIn εφέ) το οποίο έχει id ίδια τιμή με το string της href attribute του link (hash). Για τον λόγο αυτό σας προειδοποίησα παραπάνω πως πρέπει να προσέξουμε πολύ στην markup μας αυτήν την μικρή λεπτομέρεια. Εάν δεν έχουν ίδια τιμή ο κώδικας απλά δεν παίζει… Για να το κάνω ακόμα πιο κατανοητό (για αυτούς που κάνουν τώρα τα πρώτα τους βήματα σε jQuery), ας υποθέσουμε πως πατήθηκε το link Section 1, το οποίο έχει για href attribute την τιμή “#first_div”. Μόλις γίνει click λοιπόν, το jQuery θα κρύψει όλα τα divs της sidebar, και θα επιλέξει το div το οποίο έχει για id την τιμή #first_div. Αυτό γίνεται επειδή το this.hash εκείνη την στιγμή παίρνει την τιμή #first_div. Μόλις ολοκληρωθεί και αυτό, απλά εμφανίζουμε με fade in το συγκεκριμένο div. Και όλα αυτά γίνονται μόλις σε 1 γραμμή κώδικα!

$('#sidebar > div').hide().filter(this.hash).fadeIn();

Ευτυχώς ο υπόλοιπος κώδικας είναι πολύ πιο κατανοητός και εύκολος. Στις παρακάτω 3 γραμμές απλά επιλέγουμε όλα τα links και τους αφαιρούμε (εάν έχουν, όμως πάντα ένα link θα έχει) την κλάση “selected”, η οποία και δίνει το ανάλογο style στο επιλεγμένο link. Τέλος προσθέτουμε στο link που έχει γίνει το click την κλάση “selected”, έτσι ώστε να φαίνεται πως είναι επιλεγμένο (highlighted), και δηλώνουμε στον browser να σταματήσει την default ενέργεια του click event (return false;), μιας και έχουμε πετύχει το εφέ που θέλουμε!

$('#sidebar #navigation li a').removeClass('selected');
$(this).addClass('selected');
return false;

Τέλος σε όλο αυτό το click event προσθέτουμε ένα από τα αγαπημένα μου χαρακτηριστικά που έχει το jQuery. Φιλτράρουμε το πρώτο element που έχει επιλεχθεί, δηλαδή το πρώτο link της λίστας μας, και κάνουμε click πάνω του, μέσω κώδικα! Έτσι όταν στο τέλος εμφανίζεται η σελίδα το πρώτο link (ή tab ή όπως αλλιώς θέλετε να το πείτε), θα είναι πάντα επιλεγμένο!!! Αυτό ήταν, είναι έτοιμο, δουλεύει και πάνω από όλα, είναι φιλικό προς όλους τους χρήστες! Δοκιμάστε να απενεργοποιήσετε την Javascript και θα δείτε πως θα συνεχίζει να δουλεύει χωρίς κανένα πρόβλημα, απλά θα χάσει λίγη από την μαγεία του…

.filter(':first').click();

Επίλογος

To jQuery είναι πραγματικά μια φανταστική Javascript library η οποία κάνει τα δύσκολα πράγματα απλά! Όπως βλέπεται μέσα σε μόλις 6-7 γραμμές κώδικα έχουμε ένα πολύ όμορφο και accessible αποτέλεσμα το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί παντού! Η δυνατότητα του να κάνεις εύκολα και γρήγορα αυτά που έχεις στο μυαλό σου, χωρίς να σε απασχολούν οι μικρολεπτομέρειες τις Javascript (οι οποίες πιστέψτε με είναι πολλές και ενοχλητικές), είναι αυτό που κάνει το jQuery να ξεχωρίζει από τις άλλες libraries. Τέλος για όσους θέλουν μια ακόμα πιο εύκολη και φυσικά accessible λύση καλό θα είναι να ρίξουν και μια ματιά στο UI Tabs το οποίο είναι ένα επίσημο plug-in για το jQuery και κάνει με πολύ λιγότερο κόπο αυτό που δημιουργήσαμε παραπάνω ()…

Στρογγυλές γωνίες (rounded corners) χρησιμοποιώντας μόνο CSS και 1 γραφικό

Από καιρό ήθελα να γράψω ένα tutorial με θέμα τις στρογγυλές γωνίες (rounded corners) και την HTML/CSS που κρύβεται πίσω από ένα τέτοιο εγχείρημα, όμως πάντα κάτι τύχαινε και δεν το έγραφα. Σήμερα λοιπόν έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε ένα πολύ ενδιαφέρον tutorial πάνω στο θέμα, στο οποίο χρησιμοποιώ και πολλές άλλες ενδιαφέρουσες τεχνικές σε CSS κυρίως επίπεδο.

Ας αρχίσουμε λοιπόν φτιάχνοντας ένα div (division) το οποίο θα περιέχει το κείμενο μας (του δίνω και μία κλάση/class έτσι ώστε να ξεχωρίσει από τα υπόλοιπα), και εφαρμόζω κάποια βασικά styles έτσι ώστε να φαίνεται καλύτερα.


Κείμενο...

* {
margin: 0;
padding: 0;
}

body {
padding: 20px;
}

div.rounded {
margin-bottom: 10px;
padding: 10px;
background: #999;
}

Αναγκαίο κακό εάν θέλουμε στρογγυλές γωνίες στο web, είναι η extra non-semantic markup (ούτε και εμένα μ αρέσει, αλλά δεν γίνεται αλλιώς), οπότε βάζουμε αναγκαστικά άλλα 4 span elements μέσα στο div μας, ένα για κάθε γωνία.

  Κείμενο...  

Και τώρα μπορούν να αρχίσουν τα ωραία ;-). Το γραφικό που χρησιμοποιώ είναι ένας κύκλος με διάμετρο 20px (width και height). Αυτό που θέλω να πετύχω είναι όλα τα span elements, να δείχνουν αυτόν τον κύκλο, αλλά διαφορετικό κομμάτι του κάθε φορά! Ας γράψουμε λοιπόν τους γενικούς κανόνες για τα span elements, αφού προσθέσουμε άλλον έναν σημαντικό κανόνα για το positioning στο div μας. (Το γραφικό που χρησιμοποιώ μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ circle )


div.rounded {
margin-bottom: 10px;
padding: 10px;
background: #999;
position: relative;
}

div.rounded span {
width: 10px;
height: 10px;
background-image: url(circle.gif);
background-repeat: no-repeat;
position: absolute;
}

Με τον κανόνα που πρόσθεσα στο div (position: relative;) θα μπορέσω στην συνέχεια να τοποθετήσω τα span elements ακριβώς εκεί που θέλω με absolute positioning. Τα span προς το παρόν, απλά δείχνουν πάντα την πάνω αριστερή μεριά του κύκλου. Μην ξεχνάτε πως τα span είναι 10px (ύψος-πλάτος) ενώ οι διαστάσεις του γραφικού είναι 20px! Επίσης ρυθμίζω να μην επαναλαμβάνεται το γραφικό στο background, αν και ο συγκεκριμένος κανόνας δεν χρειάζεται, τον έχω προσθέσει για σιγουριά.

Τέλος απλά τοποθετούμε το κάθε span στην σωστή γωνία με absolute positioning (το tl πάνω αριστερά – top left, το tr πάνω δεξιά – top right, κοκ.). Αυτό γίνεται πολύ εύκολα με τους positioning κανόνες top, left, right και bottom και τις ανάλογες τιμές τους (0 στο παράδειγμα μας, μιας και θέλουμε να βρίσκονται ακριβώς στις γωνίες του div). Είναι σχεδόν έτοιμο, το μόνο που πρέπει να κάνουμε τώρα είναι να παρουσιάζουμε το σωστό κομμάτι του κύκλου/γραφικού μας στο κάθε span. Αυτό γίνεται με background-positioning στο καθένα από τα span μας!


span.tl {
top: 0; left: 0;
background-position: top left;
}

span.tr {
top: 0; right: 0;
background-position: top right;
}

span.bl {
bottom: 0; left: 0;
background-position: bottom left;
}

span.br {
bottom: 0; right: 0;
background-position: bottom right;
}

Για όσους δεν έπιασαν το τελευταίο κομμάτι (μιας και οι προηγούμενοι κανόνες είναι πιο ξεκάθαροι) θα τους πρότεινα να βάλουν και τον παρακάτω κανόνα στον κώδικα τους και να παρατηρήσουν τις γωνίες τους! Όπως βλέπεται, το γραφικό που έχουν είναι πάντα το ίδιο, απλά το span με κλάση/class tl (top left), εμφανίζει την πάνω αριστερή μεριά του κύκλου, μιας και το span δείχνει μόνο 10px σε ύψος και πλάτος από τα 20px που έχει συνολικά το image μας. Έτσι εμφανίζουμε μόνο την μεριά του κύκλου που θέλουμε σε κάθε γωνία μας.


div.rounded span {
border: 1px solid red;
}

Τέλος για τους λάτρεις του jQuery αλλά και της καθαρής markup, στο παράδειγμα που έχω ανεβάσει, έχω φτιάξει άλλο ένα div, στο οποίο έχω προσθέσει μέσω DOM την απαραίτητα markup του παραπάνω παραδείγματος. Έτσι προσθέτοντας μία μόνο γραμμή Javascipt (και το jQuery φυσικά), μπορούμε να απολαύσουμε την πεντακάθαρη markup έχοντας το ίδιο φυσικά αποτέλεσμα! Δείτε τον παρακάτω κώδικα (ή το για όσους βαριούνται να πληκτρολογούν το δεύτερο div, απλά δείτε το δεύτερο div του παραδείγματος) και θα καταλάβετε τι εννοώ.

Κείμενο...

$(document).ready(function(){
$('.jquery').prepend('').append('');
});

Το μόνο πρόβλημα σε αυτήν την περίπτωση είναι πως εάν ο χρήστης δεν έχει ενεργοποιημένη την Javascript, δεν θα δει στρογγυλές τις γωνίες του div, μιας και αυτές “εισχωρούν” στο DOM μέσω Javascript. Το τελικό αποτέλεσμα μπορείτε να το δείτε αλλά και να το κατεβάσετε (σε zip format).

Η συγκεκριμένη τεχνική δουλεύει σε όλους τους μοντέρνους browsers, αλλά όχι στον IE6 (ο οποίος δεν είναι μοντέρνος, απλά πολλοί χρήστες τον χρησιμοποιούν ακόμα)! Εάν λοιπόν δεν σας ενδιαφέρει ο συγκεκριμένος browser (εδώ δεν ενδιαφέρει την 37signals) μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την συγκεκριμένη τεχνική αμέσως! Εάν πάλι σας ενδιαφέρει και ο IE6 καλό θα είναι να δοκιμάσετε κάποια ανάλογη τεχνική με floats και 4 images (δυστυχώς)… Περιμένω σχόλια και προτάσεις για tutorials (yes, I’m on fire!!! 😉 )…

Accessibility test σε 10′ λεπτά

Είναι άπειρες οι φορές όπου φίλοι, γνωστοί ή ακόμα και άγνωστοι ζητάνε την γνώμη μου για το πόσο προσβάσιμο (accessible) είναι site τους. Οι περισσότεροι έχουν την αίσθηση πως εμείς (οι web designers/developers) είμαστε μάγοι ή έχουμε πολύ εξειδικευμένο εξοπλισμό και software για να κάνουμε κάτι τέτοιο. Στην πραγματικότητα το μόνο που χρειάζεται κάποιος, είναι ένας σύγχρονος browser (κατά προτίμηση Firefox με το web developer toolbar) και κάποιες εναλλακτικές ρυθμίσεις, έτσι ώστε να εντοπίσει γρήγορα τα διάφορα accessibility προβλήματα που πιθανόν να υπάρχουν. Στο παρακάτω post λοιπόν περιγράφω πολύ συνοπτικά πως μπορεί κάποιος, να κάνει ένα αξιόλογο web accessibility τεστ μέσα σε 10 μόλις λεπτά (όχι δεν σας κοροϊδεύω!). Για να μπορεί το post να διαβαστεί από όλους (και όχι μόνο από ειδικούς του χώρου), θα παρακάμψω την πολύ θεωρία πίσω από κάθε test, και θα εστιάσω την προσοχή στα παραδείγματα. Έχουμε και λέμε λοιπόν :

Απενεργοποιήστε τα images και δείτε πως φαίνεται το site σας χωρίς αυτά

Προσπαθείστε το site σας να δείχνει αξιοπρεπέστατο ακόμα και εάν δεν έχουν φορτωθεί τα γραφικά του (είτε γιατί ο χρήστης τα έχει απενεργοποιήσει, είτε επειδή κάποιο πρόβλημα στον server δεν τα αφήνει να κατέβουν, είτε επειδή ο χρήστης δεν έχει καλό bandwidth, κτλ.). Όποιος και να είναι ο λόγος το site σας θα πρέπει να δείχνει σωστά και χωρίς γραφικά. Απλό και κατανοητό νομίζω, και για τον λόγο αυτό δεν θα μακρηγορήσω περισσότερο, αλλά θα περάσω κατευθείαν σε 2 παραδείγματα.

Στο παρακάτω παράδειγμα λοιπόν, το blog του Γιάννη δεν “αλλοιώνεται” ούτε “χαλάει” όταν του απενεργοποιήσουμε τα images. Επίσης χρησιμοποιεί σωστά το alternative text περιγράφοντας τα γραφικά που δεν εμφανίζονται…

Porcupine blog - images on

Porcupine blog - images off

Αντιθέτως, το site Avopolis, δείχνει αρκετά άσχημο όταν απενεργοποιούμε τα images. Το χειρότερο από όλα είναι πως το κεντρικό μενού του site εξαφανίζετε, μιας και είναι όλο φτιαγμένο σε ένα image map!

Avopolis site - images on

Avopolis site - images off

Απενεργοποιείστε την Javascript

Ο κανόνας που ισχύει είναι αρκετά απλός : Δεν πρέπει να θεωρούμε πως ο χρήστης του site μας έχει την Javascript ενεργοποιημένη!

Στο blog το οποίο βρίσκεστε εάν απενεργοποιείστε την Javascript (η οποία χρησιμοποιείτε στην sidabar για τα διάφορα AJAX-like εφεδάκια), δεν θα χάσετε τίποτα από το περιεχόμενο του blog! Η τεχνική αυτή ονομάζεται Progressive enhancement, και το σκεπτικό πίσω από την τεχνική, είναι πως το site πρέπει να γίνεται σταδιακά πιο δυναμικό (interactive). Έτσι πρέπει πρώτα να έχουμε ένα καθαρό, σωστά δομημένο και σημασιολογικό (semantic) document (ή αλλιώς markup), μετά να τo εμπλουτίζουμε και να το παρουσιάσουμε κατάλληλα με τους ανάλογους styling κανόνες (CSS) και τέλος ότι extra interactivity θα θέλαμε να υπάρχει να κατασκευαστεί με σωστή χρήση της Javascript.

Tsevdos.com - Javascript on

Tsevdos.com - Javascript off

Αντίθετα στο site του Pop+Rock εάν δεν έχετε την Javascript ενεργοποιήμένη δεν δουλεύει το κεντρικό μενού του site! Το συγκεκριμένο λάθος προκαλεί και πολλά SEO προβλήματα που έχω αναφέρει σε παλιότερο post (Ποτέ μην χρησιμοποιείτε μενού φτιαγμένα από Flash ή Javascript).

Pop+Rock - Javascript on

Pop+Rock - Javascript off

Απενεργοποιείστε την CSS

Με αυτόν τον τρόπο θα καταλάβενετε πως φαίνεται πραγματικά το document σας, τόσο στους text-only browsers και στους screen readers, όσο και στα bots των μηχανών αναζήτησης! H παρακάτω εικόνα παρουσιάζει το blog μου, χωρίς καθόλου styles. Όπως παρατηρείτε, το document δεν έχει χάσει απολύτως τίποτα ούτε σε περιεχόμενο ούτε σε δομή, ενώ συνεχίζει να είναι προσβάσιμο σε όλους! Το μόνο που έχει χάσει είναι τα styles του, τα οποία του δίνουν την τελική μορφή του…

Tsevdos.com - CSS off

Αυξήστε το text-size από τον browser σας

Απλό αλλά σημαντικό τεστ. Απλά αυξήστε το text-size στον browser σας τουλάχιστον δύο φορές (πατώντας Ctrl + +). Εάν το site δεν αλλοιώνεται πολύ και γενικότερα το αποτέλεσμα είναι ικανοποιητικό τότε δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Εάν το site παραμορφώνεται αρκετά, χάνεται κείμενο πίσω από άλλα elements, κτλ., τότε θα πρέπει να ξανασκεφτούμε κάποιες αποφάσεις που πήραμε κατά την δημιουργία του design μας…

Κάντε validate τον κώδικα σας

Σαν τελικό τεστ, και γενικότερα όποτε τελειώνετε κάποιο site ή template, όσο μεγάλο ή μικρό και να είναι, κάντε μια επίσκεψη στους (X)HTML και CSS validators, και διορθώστε τα προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν κατά το validation… Όσο πιο γρήγορα αποφασίσετε να το κάνετε, τόσο πιο εύκολα και γρήγορα θα επιλύσετε αυτά τα προβλήματα! Και μην ξεχνάτε, valid κώδικας σημαίνει πιο σταθερά και ποιοτικά site, τα οποία θα αντέχουν στον χρόνο!

Η παραπάνω διαδικασία θα σας βοηθήσει να εντοπίσετε πάρα πολύ γρήγορα σχεδόν όλα accessibility προβλήματα που μπορεί να έχει το site σας! Καθόλου άσχημα δηλαδή για τα μόλις 10 λεπτά χρόνου που θα ξοδέψετε! Από εκεί και πέρα μένει να επιλύσετε τα προβλήματα που εντοπίσατε, όπου φυσικά είναι και το δύσκολο αλλά απαραίτητο βήμα έτσι ώστε να κάνετε προσβάσιμο (accessible) το site σας. Ελπίζω τα παραδείγματα οπού ανέφερα να ήταν σαφή και κατανοητά, μιας και ο ελληνικός κυβερνοχώρος χρειάζεται αρκετή δουλειά ακόμα στο θέμα accessibility… Μείνετε συντονισμένοι λοιπόν για να κάνουμε το internet μια πιο σταθερή και λειτουργική πλατφόρμα!

Styling comments : Tsevdos.com way

Είχα υποσχεθεί πως θα παρουσιάσω μερικά features του νέου μου theme για τα οποία αισθάνομαι περήφανος, όχι επειδή είναι πολύπλοκα, αλλά ακριβώς επειδή δεν είναι 😉 . Μάλλον μπέρδεψα αρκετούς ήδη, οπότε ας ρίξουμε μια ματιά στα σχόλια/comments του blog που διαβάζεται, αλλά και τους στόχους που ήθελα να πετύχω.

Τα σχόλια/comments στο blog μου λοιπόν, ήθελα να είναι απλά, μινιμαλιστικά (όπως και το υπόλοιπο design άλλωστε), ευανάγνωστα και σημασιολογικά σωστά! Ας ξεκινήσουμε από το τελευταίο λοιπόν, το οποίο έχει να κάνει μόνο με την ταπεινή μας markup (XHTML). Για να βάλουμε τα πράγματα σε μία σειρά λοιπόν, τα σχόλια δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια (μεγάλη πολλές φορές) λίστα. Επειδή η συγκεκριμένη λίστα λοιπόν, έχει και κάποια σειρά (1ο σχόλιο, 2ο σχόλιο, κτλ.), αποφάσισα να χρησιμοποιήσω σαν βάση της markup μια αριθμημένη λίστα (ή αλλιώς ordered list)! Από εκεί και πέρα το κάθε στοιχείο της λίστας (list item) μπορεί να χωριστεί σε περαιτέρω κομμάτια όπως το όνομα του σχολιαστή, το κείμενο/σχόλιο του καθώς και οποιαδήποτε extra πληροφορία θέλουμε να συμπεριλάβουμε, όπως πχ. ημερομηνία και ώρα. Στο παρακάτω markup snippet λοιπόν, μπορείτε να δείτε την λίστα των σχολίων/comments σε όλο της το μεγαλείο! Όπως βλέπετε το κάθε list item είναι και ένα σχόλιο, ενώ μέσα σε αυτό υπάρχουν divisions (divs) με συγκεκριμένες κλάσεις (classes), για τον σχολιαστή (author_meta), το κείμενο του σχολίου (comment_body) καθώς και κάποιες extra πληροφορίες για το σχόλιο όπως ημερομηνία και ώρα ανάρτησης του (comment_meta). Τέλος, όλα αυτά είναι τοποθετημένα μέσα σε ένα div με το γενικό id “comments”.


  1. Comment body goes here.

  2. Comment body goes here.

Εφόσον λοιπόν έχουμε την βάση μας (markup) έτοιμη και σημασιολογικά σωστή, θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε το περιεχόμενο της όσο καλύτερα γίνεται, έτσι ώστε να ταιριάζει με το υπάρχον design μας, αλλά και χωρίς να αναγκαστούμε να χαλάσουμε την markup μας για χάρη του design… Έτσι με μερικούς απλούς και κατανοητούς CSS κανόνες, μπορούμε πολύ εύκολα να πετύχουμε τον στόχο μας.


a { font-size: 0.8em; font-family: Tahoma, Verdana,  sans-serif; }
a:link { color: #2EA0C6; }
a:visited { color: #7d7f81; text-decoration: underline; }
a:hover, a:active { color: #ff6d1e; text-decoration: none; }

#comments {
margin: 2em 1em 1em;
}

#comments ol {
padding: 0;
list-style-type: none;
}

#comments ol li {
margin: 1em 0 0;
padding: 1em;
list-style-type: none;
border: 1px solid #ccc;
}

#comments ol li:hover {
border: 1px solid #333;
}

#comments ol li.alt {
background: #f0f0f0;
}

#comments ol li .author_meta {
font-size: 1.1em;
font-weight: bold;
}

#comments ol li .comment_body {
clear: right;
}

#comments ol li .comment_meta {
text-align: right;
}

Ο CSS κώδικας που μόλις παρουσίασα είναι πανεύκολος, ωστόσο θα ήθελα να σταθώ σε 2 σημεία.

  • Το πρώτο είναι το hover state του list item (#comments ol li:hover). Όπως ξέρουμε τα επήσιμα standards διατυπώνουν πως οποιοδήποτε element μπορεί να έχει hover state (και γενικότερα οποιαδήποτε ψευδό-κλάση), ωστόσο ο Internet Explorer 6 (και οι παλιότερες εκδόσεις του), υποστηρίζουν την συγκεκριμένη ψευδό-κλάση μόνο στα anchor (a) elements. Το εφέ μας λοιπόν θα παίξει σε όλους τους browsers κανονικά, εκτός από τον ΙΕ6 και τις παλιότερες εκδόσεις του, κάτι που προσωπικά δεν με ενοχλεί και τόσο, μιας και οι συγκεκριμένοι χρήστες το μόνο που θα χάσουν είναι ένα απλό εφεδάκι και τίποτα παραπάνω.
  • Το δεύτερο σημείο που θέλω να εστιάσω λίγο την προσοχή σας, είναι η κλάση alt (#comments ol li.alt) η οποία δίνει σε κάθε δεύτερο list item ένα διαφορετικό background color. Την συγκεκριμένη κλάση την προσθέτει εύκολα το WordPress, ωστόσο είναι πολύ εύκολο να κάνετε το ίδιο με οποιαδήποτε πλατφόρμα αλλά και server-side τεχνολογία.

Όπως μπορείτε να δείτε και από το παρακάτω screenshot, η λίστα με τα comments μας δεν είναι καθόλου άσχημη για τον κώδικα που γράψαμε, ωστόσο κάτι της λείπει…

comments screenshot 1

Αυτό που έχασε η λίστα μας κατά το styling, ήταν η αριθμητική αίσθηση των comments (list-style-type: none;), κάτι που θα αρέσει σε πολλούς, ωστόσο προσωπικά θα ήθελα να δημιουργήσω κάτι ανάλογο. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο θα χρησιμοποιήσω το jQuery, την αγαπημένη μου Javascript library, έτσι ώστε να δώσω πίσω στην λίστα των comments μας αυτό που έχασε, την αριθμητική συνέχεια! Φορτώνουμε λοιπόν το jQuery (σημείωση στο παράδειγμα μας χρησιμοποιώ την έκδοση 1.2.6, ωστόσο δεν θα έχετε πρόβλημα ούτε με παλιότερες, ούτε με νεότερες εκδόσεις του) στην σελίδα μας και ξεκινάμε!





Ο παραπάνω Javascript κώδικας (λέμε τώρα), αν και θα παραξενέψει ακόμα και έμπειρους developers της Javascript στην πραγματικότητα είναι πανεύκολος, αρκεί να καταλάβεται λίγο πως λειτουργεί το jQuery. Όλος ο κώδικας του jQuery λοιπόν ξεκινάει όταν το DOM (Document Object Model) της web σελίδας μας είναι έτοιμο :


$(document).ready(function (){
//code goes here...
});

Μόλις ο browser φορτώσει όλο το DOM λοιπόν, πολύ απλά επιλέγω όλα τα list items ($(‘#comments ol li’).each) και εκτελώ σε όλα, μία function. Αρχικά αυξάνω τον counter με το όνομα i (i++;) έτσι ώστε το πρώτο list item να έχει τον αριθμό 1, το δεύτερο τον αριθμό 2 κοκ., και στην συνέχεια δημιουργώ μία variable με το όνομα node, η οποία είναι ένα απλό string το οποίο περιέχει HTML κώδικα, και πιο συγκεκριμένα περιέχει τον αριθμό του counter μέσα σε ένα span element με την κλάση (class) “comment_number”. Τέλος και με την βοήθεια του jQuery απλά προσθέτω το node που μόλις δημιουργήσα στην αρχή κάθε list item.


i++;
var node = '' + i + '<\/span>';
$(this).prepend(node);

Αυτές οι 3 γραμμές κώδικα θα αναλάβουν να ζωντανέψουν κι άλλο την λίστα μας! Η συγκεκριμένη web τεχνική ονομάζεται DOM injection, μιας και το νέο element που προσθέσαμε στην σελίδα μας, δεν υπάρχει πουθενά στην markup μας, αλλά το προσθέσαμε με την βοήθεια της Javascript και του DOM (DOM scripting).

Styling comments screenshot 2

Σαν τελική πινελιά, απλά θα δώσουμε κάποιους styling κανόνες και στα nodes που μόλις προσθέσαμε έτσι ώστε να δείχνουν και αυτά όμορφα, όπως η υπόλοιπη λίστα μας.


#comments ol li .comment_number {
color: #ccc;
font-size: 2.5em;
font-weight: bold;
line-height: 1em;
float: right;
}

#comments ol li.alt .comment_number {
color: #fff;
}

Το τελικό αποτέλεσμα μπορείτε να το δείτε παρακάτω, ενώ φυσικά υπάρχει διαθέσιμος και ολόκληρος ο κώδικας (γι’ αυτούς που βαριούνται να τον γράφουν από την αρχή)! Μην ξεχάσετε μόνο να κατεβάσετε το jQuery και να το προσθέσετε στον παρακάτω κώδικα (line 06).

Styling comments screenshot 3





Styling comments : Tsevdos.com way






  1. Comment body goes here.

  2. Comment body goes here.

  3. Comment body goes here.

  4. Comment body goes here.

Όπως είδατε, τα comments στο blog μου δεν κάνουν χρήση μαγικών ή περίεργων τεχνολογιών, αλλά αντίθετα είναι ένας απλός συνδυασμός markup, CSS και Javascript. Τώρα θα με ρωτήσει κάποιος, γιατί είμαι περήφανος για το συγκεκριμένο κομμάτι του blog και γιατί διάλεξα να παρουσιάσω αυτό και όχι κάτι πιο πολύπλοκο. Η απάντηση, είναι πως ο παραπάνω κώδικας είναι σημασιολογικά σωστός, δηλαδή κάνει χρήση των σωστών markup tags καθώς επίσης χρησιμοποιεί σωστά ονόματα στα ids και τις κλάσεις (classes) που περιέχει, ενώ ταυτόχρονα κάνει και χρήση της τεχνικής progressive enhancement. Το τελευταίο, με απλά λόγια σημαίνει πως το περιεχόμενο είναι προσβάσιμο από όλους χρήστες με οποιονδήποτε browser, screen reader, κτλ., ενώ όσο πιο προηγμένο browser έχει στην διάθεση του ο χρήστης, τόσο πιο όμορφο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα. Έτσι κάποιος χρήστης με screen reader ή text-only browser θα διαβάσει μια καθαρή και κατανοητή λίστα η οποία βγάζει νόημα, κάποιος χρήστης με επιπλέον δυνατότητα stylesheets θα δει ένα όμορφο αποτέλεσμα στον browser του (και όσο πιο σύγχρονο browser έχει, τόσο πιο πολλά style-based εφέ θα δει), ενώ τέλος εάν υπάρχει και η Javascript διαθέσιμη στην μηχανή rendering, ο χρήστης θα καταφέρει να δει και τον αριθμό του κάθε σχολίου που υπάρχει! Όλοι θα είναι χαρούμενοι και το σημαντικότερο φυσικά είναι πως όλοι θα έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενο των comments!

Ελπίζω να εξήγησα καλά τόσο το παραπάνω (απλό?) παράδειγμα όσο και την θεωρεία που κρύβεται πίσω από κάθε επιλογή που έκανα. Καθημερινά ο κάθε web designer πρέπει να πάρει άπειρες τέτοιες αποφάσεις, και πραγματικά στην αρχή είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις τι είναι σωστό και τι όχι, αλλά και να εξηγήσεις σε κάποιον γιατί επέλεξες την συγκεκριμένη λύση έναντι κάποιας άλλης. Σιγά-σιγά όμως τα πράγματα ξεκαθαρίζουν, και η παραπάνω διαδικασία γίνεται δεύτερη φύση! Όσοι θέλετε και άλλα ανάλογα παραδείγματα απλά μείνετε συντονισμένοι και δεν θα χάσετε 😉 .

Update : Το τελικό αποτέλεσμα μπορείτε να το δείτε ζωντανά εδώ.

Η HTML 5 έρχεται…

Για τα ανήσυχα μυαλά που θέλουν να είναι έτοιμοι πριν από όλους τους άλλους, το W3C δημοσίευσε την προηγούμενη εβδομάδα τα πρώτα specifications της HTML 5! Μαζί με τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ HTML 5 και HTML 4 καθώς και τον επίσημο οδηγό του web developer στην HTML 5, είναι τα πληρέστερα (και επίσημα) κείμενα που υπάρχουν για την νέα markup language, αυτήν την στιγμή.

Αν και δεν μπορώ να πω πως έχω μελετήσει αναλυτικά όλα τα παραπάνω specifications της HTML 5, έχω ανακαλύψει ήδη πολλά ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά, όπως :

  • Πολλά νέα elements για καλύτερο και πιο semantic structure, όπως header, footer, nav, section, article, aside, dialog κτλ.
  • Πολλά βελτιωμένα elements για embedded content, όπως figure, audio και video. Στα δύο τελευταία δίνεται και η δυνατότητα ενσωμάτωσης user interface μέσω της markup αλλά και ενός API, έτσι ώστε ο χρήστης να μπορεί να ελέγχει το video/audio file. Το user interface θα δημιουργείτε από την rendering engine του εκάστοτε user agent!
  • time element, που θα αντιπροσωπεύει χρόνο (ημερομηνία, ώρα, κτλ.)
  • canvas element, για on-line rendering γραφικών
  • Templates elements όπως datatemplate, rule, and nest. Με αυτόν τον τρόπο η ίδια η markup αποκτά templating δυνατότητες!
  • Form validation μέσω της markup (σε client-side επίπεδο φυσικά). Έτσι στα input elements, δηλώνοντας απλά τον τύπο τους (type) στην markup (όπως πχ. date, number, email, url, κτλ) θα αναγκάζουμε τον user agent του browser να αναλαμβάνει το client-side validation

Μαζί με τα νέα χαρακτηριστικά, η καινούργια markup αφήνει πίσω της πολλά άχρηστα elements και attributes τα οποία είχαν παρατήσει εδώ και καιρό οι έμπειροι developers, όπως :

  • font, επιτέλους όλο το styling θα γίνεται αναγκαστικά μέσω CSS
  • frame, frameset και noframes. Δεν νομίζω πως χρειάζονται περαιτέρω διευκρινήσεις για την επιλογή του W3C σε αυτό το θέμα
  • applet
  • Όλες τις presentational attributes όπως : align, background, bgcolor, cellpadding, cellspacing, border, valign κτλ. Εάν κάποιος θέλει να τις χρησιμοποιήσει, θα πρέπει και πάλι να στραφεί στην CSS

Τέλος αξίζει να σημειωθεί πως πάνω στην καινούργια markup θα χτιστούν και πολλά API για την ευκολότερη υλοποίηση web εφαρμογών, όπως :

  • 2D drawing API το οποίο θα χρησιμοποιείται για on-line rendering γραφικών μέσω του νέου canvas element
  • API για την δημιουργία interface στοιχείων (όπως play, pause, κτλ.) στα video και audio elements
  • Δυνατότητα client-side αποθήκευσης δεδομένων. Τώρα αυτό το κομμάτι δεν ξέρω πως θα υλοποιηθεί από τον κάθε browser, αλλά θα μάθουμε σύντομα περισσότερες λεπτομέρειες
  • API για δημιουργία offline web εφαρμογών. Έτσι ακόμα και εάν δεν υπάρχει internet access, η web εφαρμογή θα συνεχίσει να λειτουργεί κανονικά! Σε συνδυασμό με το χαρακτηριστικό μιας client-side database καταλαβαίνουμε όλοι πόσο μπροστά θα πάνε τα πράγματα
  • Drag and drop API, το οποίο θα μπορεί να γίνει attached σε σχεδόν οποιοδήποτε element μέσω της νέας draggable attribute
  • Editing API, το οποίο θα λειτουργεί με τα elements που έχουν την νέα contenteditable attribute. Όπως καταλαβαίνεται τα Wiki-like και γενικότερα τα social-based sites θα περάσουν σε άλλο επίπεδο
  • Network API
  • Διάφορα άλλα API μικρότερης σημασίας ή πιο εξειδικευμένων λειτουργιών

Εάν έχετε κάποια εμπειρία σε (X)HTML και βαριέστε να διαβάσετε όλα τα specifications της HTML 5 (όπως εγώ), προτείνω να ξεκινήσετε από το κείμενο που περιγράφει τις διαφορές που έχει με την HTML 4. Το κείμενο είναι περιεκτικότατο, σαφέστατο και δεν κουράζει καθόλου (σε αντίθεση με τα επίσημα specifications)! Καλό διάβασμα!

HTML 5 και XHTML 2: ο νέος πόλεμος στο web

Έτσι όπως εξελίσσεται η κατάσταση, ο νέος πόλεμος στο web δεν θα γίνει ανάμεσα σε browsers αλλά σε τεχνολογίες (υπάρχει και η πιθανότητα να συνεχιστεί και στους browsers, αλλά το πρόβλημα θα προκύψει από τις τεχνολογίες που θα αποφασίσουν να υποστηρίξουν)! Αυτήν την στιγμή λοιπόν, οι αντικαταστάτες της κλασικής μας (X)HTML markup είναι δύο, και μάλιστα με αρκετές διαφορές τόσο στον κώδικα (elements, attributes, κτλ.) όσο και στην φιλοσοφία τους. Φυσικά κάνω λόγο για την HTML 5 και την XHTML 2 οι οποίες βρίσκονται αυτήν την στιγμή σε κατάσταση working drafts, πράγμα που σημαίνει ότι θα καθυστερήσουν αρκετά να ολοκληρωθούν και ακόμα πιο πολύ να τις υποστηρίξουν οι διάφοροι browsers, αλλά όπως και να έχει η ερώτηση είναι εξής : Πως προέκυψαν δύο web standards για την ίδια δουλεία?!?!

Καλύτερα να τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Στην αρχή λοιπόν τα πράγματα ήταν πολύ απλά με την HTML 1 να είναι η μοναδική markup στον internet, απόγονος της πολύ παλιάς αλλά και δοκιμασμένης SGML. Επειδή σιγά-σιγά το internet άρχισε να γίνεται πιο διάσημο και mainstream λοιπόν, κάποιοι, κατασκευαστές browser κυρίως, άρχισαν να προσθέτουν επιπλέον presentational (παρουσιαστικά) tags και ιδιότητες στην λιτή HTML και να χαλάνε την δομή της (structure) με αυτά, όπως font tags, nested tables, και πολλά άλλα, ενώ η κατάσταση είχε ξεφύγει τελείως από το W3C που δρούσε σαν απλός παρατηρητής. Μετά λοιπόν από τις HTML version 2 και 3, και τον πόλεμο τον browsers που υπήρχε μέχρι και εκείνη την στιγμή, κάποιοι developers όπως ο Jeffrey Zeldman, ο Eric Meyer, και πολλοί άλλοι, αποφάσισαν να πείσουν όλους τους υπόλοιπους, developers και κατασκευαστές browser να χρησιμοποιούν τα επίσημα standards του W3C για την δημιουργία web sites! Είναι η περίοδος που η HTML 4.01 είναι η νεότερη έκδοση της markup για το internet, ενώ έχει ήδη αρχίσει να χρησιμοποιείται από τους πιο σκληροπυρηνικούς και ψαγμένους η νέα XHTML όπου είναι στην ουσία η κλασική HTML 4 αναδιατυπωμένη σαν XML (δεν ήξερα πως αλλιώς να μεταφράσω το reformulation!). Η μεγάλη διαφορά της XHTML με την HTML είναι πως προσπαθεί να συμμαζέψει το περιεχόμενο (content) σε μια ακόμα καθαρότερη δομή (structure), άλλοτε με πιο αυστηρούς κανόνες και άλλοτε όχι – ανάλογα με το doctype – και να αφήσει το παρουσιαστικό (presentation) κομμάτι σε άλλη τεχνολογία, την CSS. Με αυτόν τον τρόπο η markup θα ξαναχρησιμοποιηθεί για τον λόγο που είχε εφευρεθεί, την σωστή δομή του περιεχομένου δηλαδή!

Στην συνέχεια έρχεται μια μεταβατική περίοδος στο web, όπου τα μεγάλα site έχουν φτάσει τις συγκεκριμένες τεχνολογίες στα όρια τους και χρειάζονται κάτι πιο δυνατό για το Web 2.0 το οποίο έχει ήδη αρχίσει να δημιουργείται. Κάπου εδώ ξεκινάει και το μπέρδεμα. Το επίσημο W3C ξεκινάει λοιπόν το draft της XHTML 2, όμως κάποιοι ανεξάρτητοι – κατασκευαστές browser, web developers, ανεξάρτητοι οργανισμοί κτλ. – δημιουργούν την WHATWG community και ξεκινάνε το draft της HTML 5 (και των Web Forms 2.0), το οποίο μετά από κάποιο καιρό το παραδίδουν στο W3C και γίνεται και αυτό επίσημο standard! Έτσι αυτήν την στιγμή έχουμε δύο επίσημους διαδόχους τις (X)HTML οι οποίοι μάλιστα έχουν πάρει και αρκετά διαφορετικές κατευθύνσεις σε θέματα αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού!

Αυτήν την στιγμή κανένα από τα δύο recomendations δεν είναι επίσημο ή έχει περισσότερη υποστήριξη, αλλά το μπέρδεμα έχει ήδη γίνει και μάλιστα είναι πολύ μεγάλο! Καταρχάς, τι θα γίνει εάν κάποιοι browsers επιλέξουν να υποστηρίξουν ένα από τα δύο standards (extreme σενάριο, αλλά ας μην ξεχνάμε πως ακόμα κάποιοι browsers προσπαθούν να υποστηρίξουν standards 7 χρόνων παλιά!). Επίσης τι θα γίνει σε development επίπεδο, όπου κάποια site θα υποστηρίξουν την μία markup και κάποια την άλλη? Όπως ανέφερα οι markup είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ τους, ενώ η HTML 5 έρχεται και με διάφορα Javascript APIs για ευκολότερο development σε αυτήν, το οποίο όμως μπορεί να μπερδέψει πολλούς developers (ιδιαίτερα νέους), αλλά και κατασκευαστές browsers, οι οποίοι θα πρέπει να ενσωματώσουν στους καινούργιους browsers πολλά νέα APIs. Και σαν να μην έφταναν τα παραπάνω μπερδέματα, το θέμα μπορεί να γίνει και ακόμα πιο περίπλοκο μιας και η HTML 5 για παράδειγμα (στην οποία έχω ρίξει μια καλύτερη ματιά), έχει ήδη δύο parsing modes, ένα σαν HTML και ένα σαν XML, με το πρώτο να είναι πιο συμβατό με παλιότερους browsers ενώ το δεύτερο η αυστηρότερη έκδοση του και χρήση του σαν XML εφαρμογή! Υποθέτω πως και η XHTML 2 θα έχει ανάλογες επιλογές για parsing.

Όπως εύκολα μπορεί να καταλάβει ο μέσος web developer/designer, η κατάσταση είναι αρκετά μπερδεμένη, ενώ εντύπωση μου κάνει πως κανένας επίσημος φορέας, όπως το W3C ή άλλοι μεγάλοι οργανισμοί και guru, δεν έχουν κάνει κανένα σχόλιο πάνω σε αυτό το σημαντικότατο θέμα. Για την ακρίβεια δεν το έχουν θίξει καν! Ξέρω πως και οι δύο τεχνολογίες έχουν πολύ δρόμο ακόμα να διανύσουν, ο Lachlan Hunt στο άρθρο του A Preview of HTML 5 υπολογίζει πως η HTML 5 θα χρειαστεί περίπου άλλα 10 με 15 χρόνια (άρα άλλα τόσα θα χρειαστεί και η XHTML 2), αλλά γιατί να μην γινόντουσαν τα πράγματα πιο απλά για όλους μας ?!?! Ελπίζω η κατάσταση να αλλάξει σύντομα και το τοπίο να ξεκαθαρίσει στο συγκεκριμένο θέμα έτσι ώστε να βοηθηθούν όλοι και να παρθούν γρηγορότερα κάποιες αποφάσεις, γιατί η αλήθεια είναι πως όλοι μας χρειαζόμαστε μια νέα markup! Πολλές ενδιαφέρουσες απόψεις πάνω στο θέμα μπορεί κάποιος να βρει στο άρθρο της IBM, HTML V5 and XHTML V2, ενώ το καινούργιο άρθρο του A List Apart έχει ένα αναλυτικό preview στην HTML 5, και φυσικά για τους πιο σκληροπυρηνικούς υπάρχουν και τα επίσημα drafts.

Η απόλυτη λίστα ελέγχου ενός site

Έστω ότι μόλις παραλάβατε κάποιο site από κάποια εταιρεία και θέλετε να ελέγξετε την ποιότητα του site που μόλις παραλάβατε ή απλά πως είστε ένας web designer / developer και θέλετε να ελέγξετε εάν το τελικό προϊόν σας (site) καλύπτει κάποια standards. Έχετε ήδη ρίξει λοιπόν μια καλή ματιά στο site με τον default browser σας, αλλά θα θέλατε να έχετε στην διάθεση σας και κάτι παραπάνω, κάτι πιο χειροπιαστό! Όποιος βρίσκεστε λοιπόν σε αυτήν την θέση καλό θα είναι να ρίξει μια ματιά στην παρακάτω λίστα και τις σημειώσεις της, μιας και θα μάθει να ελέγχει σχολαστικά οποιοδήποτε site και μάλιστα χρησιμοποιώντας δωρεάν εργαλεία και υπηρεσίες! Η παρακάτω λίστα είναι ένας πολύ καλός οδηγός για οποιονδήποτε θέλει να ελέγξει και να βελτιώσει το site του. Ας αρχίσουμε λοιπόν :

  • W3C Markup Validator : Σαφέστατα πρώτη κίνηση που πρέπει να γίνεται σε οποιοδήποτε site! Εάν η markup δεν είναι σωστή δεν έχει νόημα να προβούμε σε περαιτέρω tests και ελέγχους (όπως πχ. CSS validation). Εάν το site περάσει αυτό το τεστ, θα λειτουργεί στους περισσότερους υπάρχον browsers και συσκευές, αλλά και στις μελλοντικές υλοποιήσεις τους, χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.
  • W3C CSS Validator : Φυσικά μετά τον έλεγχο της markup ο δεύτερος πιο σημαντικός έλεγχος είναι αυτός της CSS. Και τα stylesheets μας πρέπει να είναι όσο πιο καθαρά και web standard γίνεται, ενώ εάν θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε hacks και μη standard τεχνικές, καλό θα είναι να τα κρατάμε σε κάποιο ξεχωριστό αρχείο και να τα φορτώνουμε μέσω του @import  κανόνα έτσι ώστε το βασικό stylesheet να παραμένει web standard valid! Μόλις περάσουμε και αυτό το τεστ είμαστε σε πάρα μα πάρα πολύ καλό δρόμο! Πολλοί designers χρησιμοποιούν πριν το τελικό CSS validation το Clean CSS το οποίο αναλαμβάνει να σας βοηθήσει στην επίλυση των CSS προβλημάτων, να σας δημιουργήσει ευκολοδιάβαστο κώδικα και γενικότερα να βελτιστοποιήσει (optimize) τον CSS κώδικα μειώνοντας ταυτόχρονα και το file size του. Προσωπικά δεν το χρησιμοποιώ απλά σε κάποιους μπορεί να λύσει τα χέρια.
  • WebXACT : Άλλη μία φανταστική υπηρεσία η οποία προσφέρει πληθώρα πληροφοριών για το site, από το file size και τον χρόνο που θα χρειαστεί κάποιος με 56αρι modem για να κατεβάσει την σελίδα σας μέχρι σε τι accessibility priority level έχει φτάσει το site και πόσα broken links έχει. Ρίχνοντας μια ματιά έχετε μια συγκεντρωτική ιδέα για το που κινείται το site και τι πρέπει να βελτιωθεί σε διάφορα σημεία.
  • Truwex Online 2.0 : Η καλύτερη επιλογή για εύκολο και γρήγορο accessibility test! Η υπηρεσία παρέχει πολλά εργαλεία και πληροφορίες για να λύσετε τα accessibility προβλήματα του site σας, ενώ η επιλογή “map” πραγματικά σας λύνει τα χέρια, δείχνοντας πάνω στο site που βρίσκονται τα accessibility προβλήματα με αναλυτική επεξήγηση του κάθε προβλήματος και φυσικά της λύσης του! Η υπηρεσία κάνει accessibility test σε όλα τα WCAG 1.0 levels αλλά και στον αμερικάνικο accessibility νόμο Section 508.
  • TAW Web Accessibility Test : Κάνει ότι λέει το όνομα του και είναι η δεύτερη υπηρεσία που επισκέπτομαι για accessibility tests! Πολύ καλό είναι και το feedback που δίνει, αφού σας ενημερώνει που βρίσκεται η κάθε παράληψη, σας εξηγεί τι είδους παράληψη είναι (priority level κτλ.) και φυσικά σας δίνει πληροφορίες για το πως μπορείτε να την διορθώσετε. Το μόνο tip που μπορώ να δώσω σε αυτό το σημείο είναι να προσπαθήσετε να καλύψετε το priority 1 αρχικά, και να μην απογοητευθείτε από τα πολλά accessibility warnings που θα δείτε, γιατί το TAW παραείναι αυστηρό!
  • WAVE 3.0 Accessibility Tool : Και αυτή η υπηρεσία έχει να κάνει με accessibility test παρουσιάζοντας κάπως διαφορετικά τα αποτελέσματα της. Η συγκεκριμένη υπηρεσία είναι λίγο πιο δυνατή στο να εντοπίζει και να παρουσιάζει τα κομμάτια του κώδικα σας όπως headers, divs, footers, Javascript, κτλ. και να προτείνει λύσεις στα διάφορα προβλήματα που πιθανόν έχουν. Έτσι με αυτόν τον τρόπο μπορεί πολύ γρήγορα κάποιος να διορθώσει τα accessibility προβλήματα σε themes και templates!
  • Browsershots : Αν και η καλύτερη λύση είναι να τεστάρετε το site σε όλα τα desktop λειτουργικά συστήματα, δηλαδή σε Windows, OSX και Linux, και σε όλους τους γνωστούς browsers γι αυτά (IE, Firefox, Opera, Safari, Konqueror κτλ.), η συγκεκριμένη λύση πολλές φορές δεν είναι και τόσο εφικτή. Έτσι καλό θα είναι να έχετε υπόψη σας την συγκεκριμένη υπηρεσία, η οποία αν και αργεί αρκετά (όπως οι περισσότερες αντίστοιχες άλλωστε) σας επιτρέπει να δείτε το site σε όλους του γνωστούς browsers αλλά και να επιλέξετε και συγκεκριμένες screen resolutions!
  • Ready.Mobi : H καλύτερη υπηρεσία που έχω ανακαλύψει για το τεστ ενός site σε κινητά τηλέφωνα! Η συγκεκριμένη υπηρεσία προσφέρει μια πολύ αναλυτική αναφορά για το πως φαίνεται το site σε κινητά τηλέφωνα, με λεπτομέρειες όπως πόση ώρα χρειάζεται το site για να κατέβει μέσω Wifi, 3G και GPRS, εάν έχετε κάνει σωστή χρήση των images για mobile συσκευές, πως φαίνονται τα stylesheets κτλ. Το κερασάκι στην τούρτα είναι και οι 4 (προς το παρόν) emulators κινητών τηλεφώνων που διαθέτει (Nokia N70, Samsung z105, Sony Ericsson k750i, Motorola v3i και Sharp GX-10)!
  • Website Grader : Τέλος θα ήθελα να κλείσω με την αγαπημένη μου SEO υπηρεσία. Εδώ μπορείτε να βρείτε πως τα πάει το site σας στις μηχανές αναζήτησης και στα περισσότερα ranking sites (όπως Technorati, Alexa, κτλ.) καθώς και πολλές άλλες χρήσιμες πληροφορίες όπως εάν έχει γίνει σωστή χρήση των τίλων/headings (h1, h2, ktl.). Εάν το site είναι ολοκαίνουργιο η χρήση της  συγκεκριμένης υπηρεσίας δεν έχει και πολύ νόημα, εάν όμως το site υπήρχε και έχει γίνει κάποιο redesign, καλό θα είναι να του ρίξετε μια ματιά.

Ελπίζω η παραπάνω λίστα να βοηθήσει όσους ενδιαφέρονται να κάνουν τα site τους ακόμα καλύτερα, πιο επαγγελματικά και τηρώντας κάποιες διεθνής προδιαγραφές! Οι εν λόγω υπηρεσίες και εργαλεία παρέχονται εντελώς δωρεάν και μπορούν να χρησιμοποιηθούν πανεύκολα, ενώ οι πληροφορίες που συλλέγουν θα ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς! Φυσικά δεν είναι ανάγκη το κάθε site να περνάει με επιτυχία όλα τα παραπάνω test (ειδικά τα accessibility test είναι αρκετά δύσκολο να επιτευχθούν ενώ όπως είναι λογικό διαφορετικού τύπου site χρειάζονται και άλλου επίπεδου accessibility), αλλά καλό θα είναι να ρίχνουμε μια καλύτερη ματιά σε αυτά που είτε φτιάχνουμε είτε παραλαμβάνουμε, γιατί στην Ελλάδα το έχουμε παρακάνει το θέμα με τα μη valid και unaccessible sites!